Acne: relaps na isotretinoïne
Een ernstige acne wordt behandeld met isotretinoïne, maar na een eerste kuur treedt vaak een relaps op. Een groot cohortonderzoek, dat in 2025 is gepubliceerd, heeft de incidentie van en de risicofactoren voor relaps en een nieuwe behandeling met isotretinoïne geëvalueerd.
De dosering en de duur van behandeling met isotretinoïne blijken in de praktijk nogal te verschillen. Deze studie heeft de invloed van die parameters op het risico op relaps na een eerste kuur geëvalueerd.
Incidentie van relaps en nieuwe behandeling met isotretinoïne
Het retrospectieve cohortonderzoek, dat is gepubliceerd in JAMA Dermatology, is uitgevoerd bij 19.907 patiënten die een behandeling met isotretinoïne hadden gekregen. Na stopzetting van de behandeling heeft 22,5% van de patiënten een nieuwe opflakkering vertoond en heeft 8,2% een nieuwe behandeling met isotretinoïne gekregen. Meer dan 20% van de patiënten is dus niet in remissie gebleven na een eerste kuur.
Anderzijds hebben maar weinig patiënten een nieuwe kuur van isotretinoïne gekregen. Dat wijst erop dat dan nog andere behandelingen werden voorgeschreven. Dat weerspiegelt de variabiliteit van het zorgtraject in de dermatologische praktijkvoering.
Correlerendere factoren
Een hogere cumulatieve dosering van isotretinoïne correleerde met een significant lager risico op relaps en nieuwe behandeling (HR 0,996). Omgekeerd correleerde de dagdosering niet met de incidentie van relaps van de acne of een nieuwe behandeling met isotretinoïne bij de patiënten die een klassieke of hoge cumulatieve dosering van isotretinoïne hadden gekregen. Dat wijst erop dat de cumulatieve dosering wat dat betreft, belangrijker is dan de dagdosering.
De incidentie van relaps was hoger bij vrouwen (HR 1,43). Het vrouwelijke geslacht en een hogere leeftijd correleerden met een lagere waarschijnlijkheid van nieuwe behandeling met isotretinoïne. Ook follow-up door een dermatoloog correleerde met een hogere incidentie van relaps en nieuwe behandeling, waarschijnlijk doordat die patiënten een ernstigere acne hadden of van dichterbij werden gevolgd. Al bij al leert die studie dus welke patiënten een hoger risico op relaps lopen na stopzetting van een behandeling met isotretinoïne. Je moet die patiënten dan ook goed informeren en volgen na stopzetting van de behandeling.
Opmerkingen en referenties:
1. Aangezien het een observatieonderzoek betreft, kan je er niet uit afleiden of er al dan niet een oorzakelijk verband is en ook niet wat de minimale cumulatieve dosering of de optimale behandelingsduur zijn. Volgens gestratificeerde analyses zou een cumulatieve dosering > 220 mg/kg niet correleren met een verdere verlaging van het risico op relaps of nieuwe behandeling met isotretinoïne.
2. Baron SE, Tan J, Thiboutot D, et al. Relapse and retrial after isotretinoin treatment for acne: a population-based cohort study. JAMA Dermatol. 2025;161(1):1-9. DOI: 1001/jamadermatol.2024.5416
3. Dréno B, Thiboutot D, Layton AM, et al. European evidence-based (S3) guideline for the treatment of acne – update 2024. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2024;38(2):233-256. doi:10.1111/jdv.19538.
