Endocrinologie
MASLD: nood aan screening
Metabolic-dysfunction Associated Steatotic Liver Disease of kortweg MASLD (vroeger gekend als non-alcoholic fatty liver desease of NAFLD) is een complicatie waar vaak te weinig aandacht voor is bij de behandeling van mensen die leven met obesitas of overgewicht en mensen met (pre) diabetes type 2.
MASLD wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van leversteatose bij iemand met overgewicht, obesitas en/of (pre)diabetes en waarbij één of meer cardio-metabole risicofactoren aanwezig zijn, en dit in de afwezigheid van andere oorzaken zoals overmatig alcoholgebruik. Het is een toenemend maar vaak niet-herkend probleem met potentieel ernstige tot levensbedreigende gevolgen zoals steatohepatitis (MASH), levercirrose, hepatocellulair carcinoma (HCC), en een sterk verhoogde levergerelateerde mortaliteit.
Screening van patiënten met hoog risico
Een eerste stap is de berekening van de fibrosis-4 (FIB-4) -score bij patiënten die een verhoogd risico lopen: dat is iedereen met (pre)diabetes, obesitas en cardiovasculaire risico’s zoals hypertriglyceridemie, laag HDL, hypertensie en chronische nierinsufficiëntie. Voor de berekening van de score zijn AST, ALT en een volledig perifeer bloedbeeld noodzakelijk bij de aanvraag. Bij een FIB-4-score van <1,3 kan vrij betrouwbaar een geavanceerde fibrose worden uitgesloten (negatieve voorspellende waarde ≥90%) en is er geen verder onderzoek nodig.
Bij een waarde hoger dan 1,3 is het aangewezen een fibroscan (ECHO lever met elastografie) te laten uitvoeren. De shear wave elastografie is een nieuwe techniek waarbij zoals bij een fibroscan geluidsgolven worden uitgezonden maar waar er ook een zichtbare controle is, zoals bij een gewoon echotoestel. Met deze techniek kan een goede inschatting gemaakt worden van de elasticiteit. Een cirrotische lever is een harde lever met lage elasticiteit (LSM of Liver Stiffness Measurement, uitgedrukt in kPa).
Verwijzing naar hepatoloog of gastro-enteroloog
Bij een FIB-4-score boven 2,67 is de kans op fibrose hoog, hierbij is het aangewezen de patiënt op korte termijn naar een hepatoloog te verwijzen. Een lagere FIB-4-score kan opgevolgd worden door de test om de één à twee jaar te herhalen.
Een LSM-waarde van <8 kPa sluit een vergevorderde fibrose uit en kan ook verder opgevolgd worden. Bij een hogere score (>8 kPa) is er sprake van fibrose stadium 2 (klinisch significante fibrose), een LSM van > 10 kPa duidt op stadium 3 of 4 (gevorderde fibrose) en een LSM van >15 kPa op stadium 4 (cirrose). Deze patiënten moeten verwezen worden voor een verdere behandeling door de hepatoloog of gastro-enteroloog.
Bronnen :
1. Obesity Association : 012226_ConversationGuide-MASLD_HCP_FINAL.pdf. Meer informatie kan gevonden worden op obesityassociation.org
2. Cusi K, Abdelmalek MF, Apovian CM, Balapattabi K, Bannuru RR, Barb D, et al. Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease (MASLD) in People With Diabetes: The Need for Screening and Early Intervention. A Consensus Report of the American Diabetes Association. Diabetes Care. 2025 Jul 1;48(7):1057-1082. doi: 10.2337/dci24-0094. PMID: 40434108.
